Kogelmier Weetjes: 12 Dingen over de Bullet Ant

De kogelmier, of bullet ant (Paraponera clavata), is vooral bekend om één ding: haar steek. Maar er is veel meer te vertellen over deze reus uit het regenwoud. Hier zijn 12 weetjes over de kogelmier, van haar lievelingseten tot het vliegje dat op haar jaagt.

1. Ze staat bovenaan de pijnschaal voor steken

Insectenkenner Justin Schmidt liet zich door tientallen insecten steken en gaf de pijn een cijfer van 1 tot 4. De kogelmier kreeg de hoogste score van allemaal, een 4 plus. Waarom lees je in onze blog over de steek van de kogelmier.

2. De pijn kan een hele dag duren

In Venezuela heet ze hormiga veinticuatro, de "24 uur mier", omdat de pijn van een steek tot een hele dag in golven kan terugkomen. In Costa Rica noemen ze haar gewoon bala, de kogel, omdat een steek zou voelen alsof je wordt neergeschoten.

3. Ze is een van de grootste mieren ter wereld

Foto: een gevleugelde koningin van de kogelmier met haar lange antennes.

Werksters zijn ongeveer 18 tot 30 mm lang, stevig gebouwd en roodzwart. Met hun grote kaken en dikke angel lijken ze een beetje op een wesp zonder vleugels.

4. Er is er maar één van

Paraponera clavata is de enige soort die nog leeft in haar geslacht, en zelfs het enige lid van haar eigen onderfamilie, de Paraponerinae. Het dichtste familielid dat we kennen, Paraponera dieteri, is uitgestorven en werd gevonden in barnsteen uit de Dominicaanse Republiek.

5. Haar lievelingseten is nectar

Voor een mier met zo'n reputatie eet ze verrassend zoet. Nectar is wat werksters het vaakst mee naar huis nemen, als een druppel tussen hun kaken. Daarnaast jagen ze op kleine insecten.

6. Ze woont onderin de boom en werkt bovenin

Het nest zit in de grond aan de voet van een boom, maar de werksters zoeken hun eten hoog in de boomkruin, tot in de hoogste takken. Op de bosbodem zoeken ze bijna niets.

7. Ze piept als je te dichtbij komt

Wordt het nest verstoord, dan maken de werksters een piepend geluid door twee lichaamsdelen langs elkaar te wrijven. Dat is een waarschuwing, en die kun je maar beter serieus nemen.

8. De kolonies zijn klein

Voor zo'n grote mier is een kolonie best klein: meestal een paar honderd werksters, soms meer dan tweeduizend, met één koningin. Zij lijkt bijna precies op een werkster, dus je ziet haar makkelijk over het hoofd.

9. De koningin moet jagen om te beginnen

Veel koninginnen sluiten zich op en brengen hun eerste werksters groot op hun eigen reserves. Een jonge koningin van de kogelmier kan dat niet. Zij moet naar buiten om te jagen tot haar eerste werksters volwassen zijn.

10. Een piepklein vliegje jaagt op gewonde werksters

Het vliegje Apocephalus paraponerae ruikt een gewonde kogelmier binnen een paar minuten. Het legt zijn eitjes in de gewonde werkster, en de larven groeien in haar op.

11. Een schimmel maakt er een zombie van

Een schimmel uit het geslacht Ophiocordyceps besmet kogelmieren en laat ze een boomstam in klimmen. Daar gaan ze vastgeklemd dood, en vanaf die plek verspreidt de schimmel zijn sporen over de bosbodem.

12. Ze speelt de hoofdrol in een bekend ritueel

De Sateré-Mawé in Brazilië vlechten kogelmieren in handschoenen, die jonge mannen dragen op weg naar volwassenheid. Lees meer in het kogelmier handschoen ritueel.

Extra: het is geen bull ant

De bullet ant en de bull ant worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn heel andere mieren. Bull ants horen bij het geslacht Myrmecia en leven in Australië. Lees hoe je ze uit elkaar houdt in onze blog buldogmier of kogelmier.

Wil je meer weten? Lees onze uitgebreide blog over Paraponera clavata, of ontdek of je zelf een kogelmier kunt houden.

Bronnen

• AntWiki. Paraponera clavata.

• Wikipedia. Paraponera clavata.

Foto's: © Jonghyun Park