Harpegnathos venator: 10 weetjes over de springende jager
Harpegnathos venator is geen gewone mier. Ze zoekt haar prooi met enorme ogen, springt erop, verlamt hem met een steek en woont in kleine kolonies in een nest met een schoorsteen. Hier zijn tien weetjes over deze bijzondere jager uit Zuid- en Zuidoost-Azië.
1. Haar naam betekent jager met sikkelkaken
Harpegnathos komt van de Griekse woorden voor sikkel en kaak, en venator is Latijn voor jager. Dat klopt helemaal: de werksters hebben lange, gebogen kaken om prooi mee te grijpen. De soort werd in 1858 beschreven met mieren uit Madras, in India.
2. Ze jaagt met haar ogen
De meeste mieren vinden eten met hun reuk en volgen geursporen. Harpegnathos venator heeft heel grote ogen en jaagt op zicht. De werksters gaan alleen op pad, zien een insect bewegen en gaan erachteraan.
3. Ze springt op haar prooi
De werksters kunnen niet alleen rennen, maar ook springen, om prooi te vangen en om te vluchten. Voor mierenhouders betekent dat één ding: het deksel van de buitenwereld moet goed dicht zitten.
4. Haar steek verlamt
Onderzoekers in China keken hoe Harpegnathos venator kakkerlakken vangt. De mier klemt de prooi vast in haar kaken, buigt haar lijf in een C-vorm en steekt ongeveer tien seconden. De kakkerlakken die ze testten, raakten helemaal verlamd.
5. Ze past haar steek aan op de prooi
Uit hetzelfde onderzoek bleek dat de mieren levendige en grotere prooien langer steken, en prooien die niet weg kunnen rennen veel korter. Prooien die langer werden gestoken, bleven ook langer verlamd. De onderzoekers denken dat de mieren dit gebruiken om prooi levend maar stil te houden, een soort verse voorraadkast voor de kolonie.
6. Dood voer interesseert haar niet
In de natuur lieten de mieren kakkerlakken die al dood waren gewoon liggen. Levende, actieve prooi vonden ze het aantrekkelijkst. Mierenhouders zien thuis hetzelfde: deze mieren willen levende insecten en hebben weinig interesse in suiker.
7. Haar kolonies zijn klein
Waar veel mieren in kolonies van duizenden leven, houdt Harpegnathos venator het klein. Kolonies die in Noord-Thailand werden opgegraven, hadden gemiddeld zo’n 60 werksters. Elke werkster telt, en dat is een van de redenen dat deze soort zo langzaam groeit.
8. Een nest kan meerdere koninginnen hebben
Bij veel verwante mieren heeft een kolonie één koningin. Bij Harpegnathos venator vonden onderzoekers vaak nesten met meer dan één gepaarde koningin die eitjes legde. Sommige kolonies hadden zelfs extra jonge koninginnen die hun vleugels al kwijt waren, maar nog niet gepaard hadden.
9. Ook werksters kunnen paren
Bijzonder aan Harpegnathos is dat sommige werksters kunnen paren en bevruchte eitjes kunnen leggen. Die werksters heten gamergates. Bij Harpegnathos venator leggen de koninginnen meestal de meeste eitjes, en kolonies waar alleen werksters eitjes leggen, bleken zeldzaam.
10. Haar nest heeft een schoorsteen en behang
De ingang van het nest steekt boven de grond uit als een klein schoorsteentje met een trechter erop, ongeveer 3 cm breed. Daaronder liggen twee of drie platte kamers met een gladde vloer. De mieren versieren de wanden en vloeren met stukjes van oude cocons. Onderzoekers noemen dat behangen.
Harpegnathos venator zelf houden
Door dit alles is Harpegnathos venator een van de mooiste mieren die je kunt houden, maar ook een van de moeilijkste. Ze heeft warmte, de juiste vochtigheid en schone, levende insecten nodig. Alles over de verzorging lees je in onze Harpegnathos venator verzorgingsgids. Bekijk onze Harpegnathos venator kolonies, of lees nog meer gekke mierenweetjes in 10 bizarre feiten over mieren.
Bronnen
Nie, L. e.a., 2021. Prey status affects paralysis investment in the ponerine ant Harpegnathos venator. Insects.
Nest architecture, worker reproduction, and polygyny in the ponerine ant Harpegnathos venator. Journal of Insect Behavior.
AntWiki. Harpegnathos venator en Harpegnathos.
Opmerkingen