Harpegnathos venator Verzorgingsgids: Een Springende Jager Houden

Harpegnathos venator is een springende mier uit Zuid- en Zuidoost-Azië: een slanke, zwarte jager met oranjerode kaken en poten, enorme ogen en lange, gebogen kaken. De werksters springen achter hun prooi aan en jagen alleen. Daardoor is het een van de mooiste mieren om naar te kijken. Het is ook een van de moeilijkste soorten om te houden. Kolonies blijven klein, het duurt heel lang voordat een eitje een werkster is, en ze hebben levende insecten en precies de goede warmte en vochtigheid nodig. Dit is een soort voor experts, en zelfs ervaren mierenhouders hebben er wat geluk bij nodig. Benieuwd naar hun bijzondere leven? Lees dan onze 10 weetjes over Harpegnathos venator.

In het kort

• Herkomst: Zuid- en Zuidoost-Azië, aan bosranden en in open bos

• Moeilijkheid: expert

• Kolonievorm: één of meerdere koninginnen

• Groei: heel langzaam

• Koloniegrootte: klein

• Temperatuur: tropisch, verwarmen is nodig

• Vochtigheid: vochtig, en het goede niveau vinden is het moeilijkst

• Winterrust: geen

• Voer: levende, gekweekte voerdieren

• Let op: mijten, steken en springende werksters

Uiterlijk en grootte

Foto: werkster van Harpegnathos venator (Marco Chan, CC BY 4.0, via iNaturalist)

De werksters zijn groot en slank, ongeveer 16 tot 18 mm, met lange poten, heel grote ogen en lange, gebogen kaken. De koningin is maar een beetje groter en steviger gebouwd. Omdat de werksters er allemaal hetzelfde uitzien en alleen jagen, zie je vooral losse mieren die de buitenwereld afzoeken, en geen drukke mierenstraten.

Waar leven ze?

Harpegnathos venator leeft in Zuid- en Zuidoost-Azië, van India via Thailand en Vietnam tot in Zuid-China. Ze leeft aan bosranden en in open bos, waar ze in de grond nestelt. De ingang van het nest steekt vaak omhoog als een klein schoorsteentje met een trechter erop.

Kolonievorm

Een kolonie kan één of meerdere koninginnen hebben. Bijzonder aan Harpegnathos is dat sommige werksters kunnen paren en zelf bevruchte eitjes kunnen leggen. Die werksters heten gamergates. Bij Harpegnathos venator leggen de koninginnen meestal de meeste eitjes, en nemen gepaarde werksters dat maar zelden over. Kolonies blijven klein, dus elke werkster telt.

Groei

De groei gaat heel langzaam. Het duurt lang voordat een eitje een nieuwe werkster is, en kolonies blijven klein. Verwacht dus geen snelle groei. Geduld hoort bij deze soort. We geven geen tijdlijn, want elke kolonie groeit anders.

Warmte

Dit is een tropische soort die warmte nodig heeft. Verwarmen is nodig: verwarm één kant van de opstelling, bijvoorbeeld met een warmtemat met temperatuurregelaar, zodat er altijd een warm plekje is. Let op: de stand van de warmtemat is niet de temperatuur in het nest, dus kijk waar de kolonie haar broed houdt. Er is geen winterrust, dus houd ze het hele jaar warm.

Vochtigheid

Ze hebben een warm en vochtig nest nodig. Het goede vochtniveau vinden is een van de moeilijkste dingen bij deze soort: te droog en het broed heeft het zwaar, te nat en schimmel en mijten krijgen een kans. Houd het nest vochtig, kijk er vaak naar en pas het in kleine stapjes aan. Zorg altijd voor schoon water.

Voer: levend en schoon

• Levende insecten: het zijn jagers en ze hebben levende prooi nodig, zoals kleine krekels of andere gekweekte voerdieren van een goede maat. Voor dood voer of suiker hebben ze weinig interesse.

• Schoon voer: gebruik alleen gekweekte insecten van een schone bron, nooit insecten die je buiten vangt.

• Porties: kleine beetjes die snel worden opgejaagd. Haal restjes weg.

• Water: zorg altijd voor schoon water.

Meer over eiwit voor mieren lees je in Eiwit voor je mieren.

Mijten

Omdat ze levende insecten nodig hebben, kunnen er makkelijk mijten met het voer mee naar binnen komen. En zitten ze eenmaal in het nest, dan krijg je ze er lastig weer uit. Dit is een van de grootste risico’s bij deze soort. Gebruik dus alleen schone, gekweekte voerdieren en haal restjes snel weg.

Huisvesting

Foto: werksters bij hun nestingang in de natuur (Jonghyun Park, CC BY 4.0, via iNaturalist)

• Kleine kolonie: een warme en vochtige reageerbuis werkt in het begin goed.

• Nest: ze doen het goed in een ytong nest, zoals het Klein Ytong Nest - Type A, dat vocht goed vasthoudt. Kolonies blijven klein, dus een klein nest is genoeg.

• Grotere buitenwereld: omdat ze vrij hoog springen, geef je ze een ruimere buitenwereld dan normaal, zoals de Deluxe Medium Buitenwereld. Zorg dat die goed dicht zit.

Voorzichtig werken

Werksters kunnen steken en vrij hoog springen. Werk dus rustig en voorzichtig als je de opstelling opent, en gebruik een pincet. Zorg dat deksels en aansluitingen goed dicht zitten, en lees Ontsnappen voorkomen voor tips. Ondanks hun formaat en hun angel vinden mierenhouders ze eerder rustig en nieuwsgierig dan agressief.

Is Harpegnathos venator iets voor jou?

Alleen als je al veel ervaring hebt en accepteert dat succes nooit zeker is. Het draait om de goede omstandigheden: warmte, de juiste vochtigheid, schoon levend voer en geduld. Kun je dat bieden, dan zijn er weinig mieren leuker om naar te kijken dan een Harpegnathos venator die haar prooi besluipt en erop springt. Bekijk onze Harpegnathos venator kolonies.

Bronnen

• AntWiki. Harpegnathos venator.

• Nest architecture, worker reproduction, and polygyny in the ponerine ant Harpegnathos venator. Journal of Insect Behavior.

• Nie, L. e.a., 2021. Prey status affects paralysis investment in the ponerine ant Harpegnathos venator. Insects.

Foto's: © Lawrence Hylton (1), © Jonghyun Park (2) en © Marco Chan (3), CC BY 4.0, via iNaturalist.