Messor muticus: 9 Weetjes over de Oogstmier die haar Naam Terugkreeg

1 nov

3 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 1 dag geleden

Messor muticus is een oogstmier uit de steppes van Oost-Europa en West-Azië. Ze lijkt een gewone bruine zadenmier, maar haar verhaal is verrassend ingewikkeld: ze werd beschreven, verdween ruim honderd jaar onder een andere naam en werd pas in 2018 weer erkend. Hier zijn 9 weetjes over Messor muticus.

1. Ze werd al in 1849 beschreven

De soort werd in 1849 voor het eerst beschreven door de Finse insectenkenner Nylander, aan de hand van mieren uit Zuid-Rusland. Hij zette haar in een ander geslacht en noemde haar Myrmica mutica. Het Latijnse woord muticus betekent zoiets als "bot" of "zonder punt". In de jaren daarna is ze nog in een paar andere geslachten gezet, tot ze uiteindelijk bij Messor terechtkwam.

2. Ze verdween onder een andere naam

Een groot deel van de 19e en 20e eeuw werd Messor muticus niet als aparte soort gezien. Ze werd op één hoop gegooid met Messor structor, de naam die werd gebruikt voor bijna elke oogstmier in Midden- en Oost-Europa.

3. Eén naam bleek vijf soorten

In 2018 bekeek een groep onderzoekers het DNA, de lichaamsbouw en het klimaat van oogstmieren in heel Europa en Azië. Hun onderzoek, met de titel "Turning one into five", liet zien dat "Messor structor" eigenlijk een groep van vijf soorten was: Messor ibericus, Messor ponticus, Messor structor, Messor muticus en Messor mcarthuri. Messor muticus kreeg zo haar oude naam terug.

4. Je ziet het verschil bijna niet

Messor muticus en Messor structor lijken bijna precies op elkaar. Muticus is meestal iets donkerder, en er zijn piepkleine verschillen, zoals een klein rond lobje aan de voet van de antenne. Zelfs met precieze metingen en formules konden onderzoekers ze maar in ongeveer 87 procent van de gevallen uit elkaar houden. Waar een oogstmier gevonden is, zegt vaak het meest.

5. Ze is een steppemier uit het oosten

Messor muticus leeft in de steppes en droge graslanden van Roemenië en Oekraïne via Zuid-Rusland, Turkije, Armenië en de Kaukasus tot in Kazachstan en Kirgizië. Haar familielid Messor structor leeft meer in het westen, en de twee houden van een ander klimaat.

6. Ze is waarschijnlijk aan de rand ontstaan

De onderzoekers denken dat Messor muticus is ontstaan uit een klein groepje mieren helemaal aan de oostkant van het gebied van de voorouder van Messor structor. Los van de rest werd dat groepje langzaam een eigen soort.

7. Ze bakt mierenbrood

Net als andere oogstmieren leeft Messor muticus vooral van zaden. De werksters slaan ze op in droge kamers, de zadenkamers, en kauwen de zaden tot een pap die vaak mierenbrood wordt genoemd. De overgebleven kafjes brengen ze naar buiten, naar een afvalhoop.

8. Haar soldaten zijn levende notenkrakers

Een kolonie heeft werksters in allerlei maten. De grootste, de soldaten, hebben een grote kop vol spieren en sterke kaken die harde zaden openkraken. In een grote kolonie zijn ze zo sterk dat ze zachte materialen zoals gips kunnen beschadigen.

9. Twee koninginnen blijven zelden twee

Jonge koninginnen kunnen samen een kolonie beginnen. In een onderzoek uit 2020 werden kolonies gevolgd die met twee koninginnen begonnen. Eerst legden beide koninginnen eitjes, maar uiteindelijk verloor bijna elke kolonie minstens één koningin: de koninginnen verwondden elkaar, en werksters haalden soms de extra koningin weg. De enige kolonie die beide koninginnen hield, had extra ruimte en stond wat koeler.

Messor muticus houden

Messor muticus is een makkelijke soort voor beginners, zolang ze een rustige plek zonder trillingen heeft. Lees onze verzorgingsgids voor Messor muticus of bekijk onze Messor muticus kolonies. Benieuwd naar haar familielid? Lees de verzorgingsgids voor Messor structor.