Solenopsis fugax Verzorgingsgids: De Europese Dievenmier

Solenopsis fugax is de Europese dievenmier, een van de leukste en ook lastigste soorten die je kunt houden. Deze piepkleine lichtgele mieren zijn echte dieven. In de natuur wonen ze naast of zelfs in het nest van een grotere mierensoort en stelen ze daar het broed om op te eten. In huis kun je ze gewoon zonder andere mieren houden. Wel vragen hun kleine formaat en hun grote honger naar eiwit om een andere aanpak dan je gewend bent.

Over deze soort

Solenopsis fugax komt voor in heel Europa, Noord-Afrika en delen van Azië. Ook in Nederland is het een gewone soort, in tuinen, graslanden en langs bosranden. Toch zie je ze bijna nooit, want ze zijn zo klein dat je ze tussen de aarde en bladeren nauwelijks opmerkt. In de natuur graven ze piepkleine gangetjes door de muren van andere mierennesten om daar larven en poppen weg te halen.

Anders dan zijn tropische familieleden, zoals de vuurmieren, is Solenopsis fugax een inheemse soort en niet invasief. Lees in deze blog waarom die tropische familieleden een heel ander verhaal zijn.

Koningin en werksters

Koninginnen zijn ongeveer 6 tot 8 mm en geelbruin. Werksters zijn maar zo'n 1,5 tot 2 mm, waarmee ze bij de kleinste mieren in de Europese hobby horen. Dat kleine formaat is meteen de grootste uitdaging. Gaas, voerbakjes en kleine kiertjes bij een slang zijn voor deze mieren allemaal mogelijke uitgangen. De soort is polygyn, wat betekent dat er meerdere koninginnen in één kolonie kunnen leven. Daarom worden ze vaak als groepje koninginnen verkocht.

Een kolonie starten

Omdat meerdere koninginnen samen kunnen wonen, kun je ze ook samen laten starten. Dat gaat vaak sneller dan met één koningin. Zet het groepje in een goed afgesloten reageerbuis. De koninginnen zijn klein en hebben weinig reserves, dus een heel klein beetje eiwit, zoals af en toe een fruitvliegje, helpt al vanaf het begin. Hoe snel de eerste werksters komen, hangt vooral af van de warmte.

Ontsnappen: het allerbelangrijkste

Voordat je iets anders regelt, moet je zorgen dat ze niet kunnen ontsnappen. Werksters van deze grootte komen door kiertjes, gaas en scheurtjes waar elke andere Europese soort gewoon stopt. Elke opening in het nest, de buitenwereld of de slangen moet dicht of beschermd zijn. Smeer Fluon op de wanden van de buitenwereld en gebruik alleen heel fijn gaas. Controleer je opstelling heel goed voordat de kolonie erin gaat, en kijk na elke voerbeurt nog even of alles dicht zit. In onze blog over ontsnappen voorkomen lees je alle manieren.

Warmte en vocht

In de zomer is gewone kamertemperatuur meestal prima voor deze soort. Een iets warmer plekje helpt de kolonie om sneller te groeien, maar het hoeft niet heet te zijn. Geef het nest een vochtige en een drogere kant, zodat de mieren zelf kunnen kiezen waar ze het broed neerleggen. Houd de buitenwereld wat droger. Omdat de werksters zo klein zijn, drogen ze snel uit als het nest te droog wordt. Zorg dus dat er altijd een vochtig plekje is.

Winterrust

Als Europese soort heeft Solenopsis fugax een winterrust nodig. Zet de kolonie een paar maanden op een koele plek, zoals een onverwarmde kamer, een kelder of een wijnkoelkast. De mieren worden dan rustig en doen weinig. Houd het nest wel een beetje vochtig, maar voer ze in deze tijd niet. Laat de temperatuur in het voorjaar langzaam weer oplopen, dan komt de kolonie vanzelf weer op gang.

Voer: eiwit staat voorop

Op dit punt is deze soort echt anders dan andere Europese mieren. Eiwit is hun belangrijkste voer, wat logisch is als je weet dat ze in de natuur broed van andere mieren stelen. Geef bij elke voerbeurt eiwit. Fruitvliegjes zijn ideaal omdat ze zo klein zijn, zowel de kleine als de grote soort. Andere kleine insecten, een beetje eigeel of kleine stukjes meelworm kunnen ook.

Zet daarnaast ook suikerwater of honingwater neer, al gaat de kolonie meestal eerst voor het eiwit. Lijkt je kolonie traag of groeit het broed niet goed? Geef dan meer eiwit, dat is meestal de oplossing. Haal restjes snel weer weg. Een gezonde kolonie stort zich op het voer en eet het vlot op. Meer over voer lees je in onze blog wat eten mieren.

Huisvesting

Begin met een goed afgesloten reageerbuis. Ga je daarna naar een nest, kies dan een klein acryl nest. Het nest mag compact zijn, maar moet echt ontsnappingsvrij zijn. Controleer nesten van ytong of gips goed op kleine scheurtjes voordat je ze gebruikt. Smeer de wanden van de buitenwereld in met PTFE of fluon. Sommige mierenhouders gebruiken speciale buitenwerelden die al aan de binnenkant zijn behandeld, juist voor kleine soorten zoals deze.

Groei

Solenopsis fugax kan verrassend snel groeien. Met genoeg eiwit en warmte zie je de kolonie in één seizoen flink groter worden, en een volwassen kolonie kan uitgroeien tot duizenden werksters. Omdat er meerdere koninginnen tegelijk eitjes leggen, gaat het een stuk sneller dan bij soorten met maar één koningin.

Gedrag

Klein zijn ze, maar verlegen zeker niet. De werksters zijn brutaal en druk, en zodra er voer in de buitenwereld ligt, komen ze er massaal op af. Ze hebben wel een angel, maar zijn te klein om er bij mensen iets mee te doen. Ze kunnen bijten als ze met veel zijn, maar verder zijn ze prima te houden, zolang ze maar niet ontsnappen.

Is deze soort iets voor jou?

Solenopsis fugax is een soort voor iets meer ervaren mierenhouders. Door de kans op ontsnappen en de strenge eisen aan je opstelling is hij niet geschikt als eerste soort. Het eiwitrijke voer vraagt ook vaste aandacht. Kun je een kleine opstelling goed dichthouden, dan is dit een heel bijzondere soort met een prachtig verhaal: Europa's eigen dievenmier.

Klaar voor de uitdaging? Kijk dan op onze pagina over Solenopsis fugax.